Wil je de natuur (en dan vooral de bijen, hommels, vlinders en zweefvliegjes) een handje helpen? Maak dan zaadbommetjes (of bloembommetjes) om op die manier er voor te zorgen dat er meer wilde bloemen kunnen groeien en bloeien.

Wildgroei

Als je de natuur een handje wilt helpen, is het belangrijk dat je enkel bloemen verspreid die inheems zijn. Anders zorg je er voor dat er nog meer bloemen zijn waar de bijen, hommels, vlinders en zweefvliegjes niet zo veel mee kunnen en worden de goede bloemen ook nog eens verdreven. Dat kan natuurlijk niet de bedoeling zijn.

Variatie

Je moet dus niet zomaar wat bloemzaden gaan verspreiden. Ook is het belangrijk om verschillende zaden door elkaar te gebruiken, zodat ze verschillende soorten stuifmeel (en nectar) kunnen vinden. Ook kun je er bij de verschillende zaden op letten dat ze verschillende bloeitijden hebben. Zo zorg je er voor dat de bijen, hommels, vlinders en zweefvliegjes er zo lang mogelijk van kunnen genieten.

Bloemsoorten

Voor vlinders is het belangrijk om niet alleen te zaaien voor de vlinder, maar ook voor de rups. Als de waardplanten dichtbij aantrekkelijke bloemen staan, is de kans groter dat de vlinders daar graag vertoeven. Wanneer je deze mix maakt, heb je bloemen van maart tot en met september en zorg je voor bijen, hommels, vlinders (en de rups) en zweefvliegjes: akkerdistel, dille, gele mosterd, kaasjeskruid, klaproos, klaver, komkommerkruid, korenbloem, longkruid, oostindische kers en verbena.

Je kunt natuurlijk ook kant en klare mix kopen. Vaak zijn deze in zakjes te koop speciaal voor vlinders of bijen. Wanneer je kant en klare mix gebruikt, moet je er rekening mee houden dat er vaak ook nog meer dan alleen zaden in zit (zaaikaf). Je hebt daardoor meer zaadmix nodig bij het maken van de bommetjes.

Bommetje kleuren

Wanneer je de bommetjes wilt kleuren, moet je voedselkleurstof gebruiken. Deze kleurstof heeft namelijk geen stofjes die schadelijk zijn voor de natuur. Lichte leuren zul je niet goed zien, omdat de zaadbommetjes van zichzelf vrij donker zijn. Blauw en rood (en paars daardoor ook) zijn kleuren die het beste te zien zijn op iets donkere kleuren.

Goed drogen

Het is van groot belang dat de zaadbommetjes vlot drogen. Wanneer dit te langzaam gaat zullen de zaden gaan ontkiemen. Dat zou natuurlijk zonde zijn. Het beste drogen ze in een droge omgeving (lage luchtvochtigheid). Let op dat ze niet heel warm worden, want dan neemt de kiemkracht af. In de volle zon is dus niet een heel goed idee, maar buiten in de schaduw op een warme dag gaat prima. Binnen drogen ze ook prima wanneer je er voor zorgt dat de luchtvochtigheid dus niet te hoog is.

Extra bescherming en hulp

De zaadbommen zijn erg kwetsbaar wanneer je ze verspreid. De zaden zitten dan misschien wel in een balletje, maar vogels kunnen de zaden nog steeds prima vinden. Door een klein beetje chilipoeder door de balletjes te doen (dat meng je door de tuinaarde) vinden vogels de balletjes al iets minder interessant.

Zaden hebben het tijdens het ontkiemen ook best zwaar, ze zijn in die periode heel kwetsbaar voor schimmels. Om ze hierbij te helpen kun je een klein beetje kaneelpoeder door de balletjes doen (ook dat meng je door de tuinaarde). Let op dat je niet veel kaneelpoeder gebruikt, want bij sommige bloemen en planten kan dat de groei remmen.

In de klas

Wanneer je kinderen wilt leren over het leven van de bij, hommel, vlinder en/of zweefvlieg is het leuk om samen zaadbommetjes te maken. Deze kunnen de kinderen op een droge plek laten drogen op een doek dat goed vocht absorbeert. Houd de balletjes ook het liefst uit de volle zon. Daarna kun je de bommetjes (of een deel er van) tijdens een wandeling verspreiden. Zo kun je later in het schooljaar de wandeling nog eens maken om te zien welke bloemen er gegroeid zijn. Nog leuker is het om op een plattegrond aan te geven waar de bommetjes verspreid zijn, zodat er ook echt op de juiste plek gekeken kan worden welke bommetjes het goed doen. Je kunt dan zelfs nog bespreken waarom bepaalde bommetjes het beter hebben gedaan dan andere (ligging qua zon en omliggende vegetatie).

Cadeau

De zaadbommetjes zijn erg leuk om cadeau te geven. Zo geef je bloemen die niet snel verwelken en die ook nog eens gewaardeerd worden door bijen, hommels, vlinders en zweefvliegjes. Dat is pas een dubbel cadeau. En hoe leuk is het dan om ze te verpakken in een super simpel cadeau doosje die je zelf hebt gemaakt. Vul je de zaadbommetjes met zaden van madeliefjes? Dan heb je een leuk cadeau voor moederdag, want ma is uiteraard de liefste, maar andere bloemen vindt ze vast ook heel leuk. En vul je de zaadbommetjes met zaden van vergeet-mij-nietjes? Dan zijn ze een perfect afscheidscadeau voor bijvoorbeeld de meester of juf.

Materiaal

Ik heb de bommetjes gemaakt van tuinaarde en bloem. De tuinaarde geeft een mooie basis voor de zaadjes. Bloem zorgt er voor dat de balletje mooi compact zijn voor de verspreiding. Om te kleuren kun je het beste voedselkleurstof gebruiken. Omdat bloem wel een hogere kans heeft om te gaan schimmelen wanneer het niet snel genoeg droogt, kun je ook natuurlijke klei of kleipoeder gebruiken. Dat is iets duurder dan bloem, maar heeft wel een hogere slagingskans.

Aan de slag

Voor het maken van ongeveer 50 zaadbommetjes heb je het volgende nodig:

• 3 bekers tuinaarde
• eventueel 1 tl chilipoeder en/of 1 tl kaneelpoeder
• 1 beker bloem/kleipoeder/natuurlijke klei
• 1 el bloemzaadjes
• water
• *eventueel voedselkleurstof
• absorberende doek
• eventueel een plaat (dienblad/bakplaat) om ze op te leggen zodat je ze kunt verplaatsen

1. Wanneer je chilipoeder en/of kaneelpoeder in de zaadbommetjes wilt hebben kun je deze het beste eerst door de tuinaarde mengen. Pak alvast de 3 delen tuinaarde die je wilt gebruiken.
2. Meng 3 delen tuinaarde met 1 deel bloem/kleipoeder/natuurlijke klei (wanneer je natuurlijke klei gebruikt moet je eerst de zaden door de tuinaarde mengen).
3. Voeg daar de zaadjes aan toe en meng het goed (wanneer je natuurlijke klei gebruikt kun je deze stap overslaan, omdat je dat al hebt gedaan.
4. Doe er een beetje water bij en kneed het goed door elkaar. Begin vooral met weinig water, want dan kun je gewoon telkens een klein beetje er bij doen om zo tot een mooi mengsel te komen waar je balletjes van kunt maken. Het mengsel is perfect wanneer het bij het aandrukken aan elkaar blijft. Dan drogen de zaadbommetjes het snelst. Als het mengsel per ongeluk toch te nat is geworden, doe je er nog een beetje tuinaarde en bloem bij.
5. Als je gekleurde bommetjes wilt maken, doe je er een paar drupjes voedselkleurstof bij en kneed je dit goed door het deeg.
6. Maak van het deeg kleine balletjes. Dit doe je het best door een beetje van het mengsel goed in elkaar te drukken tot een balletje. Daarna kun je het balletje voorzichtig in je handen laten rollen zodat het een net iets meer rond balletje wordt. Het zaadbommetje moet ongeveer 2 centimeter breed worden, zodat ook de binnenkant goed kan drogen voordat de zaden willen ontkiemen.
7. Leg de absorberende doek(en) op een plaat.
8. Leg de balletjes op een absorberende doek in de zon (bijvoorbeeld een vaatdoek of poetsdoek. Een hydrofiel doek of microvezel doek werkt erg goed.
9. Laat de balletjes goed drogen.
10. Draai ze af en toe even om zodat de andere kant ook goed kan drogen. Als het nodig is om ze te verplaatsen (omdat anders de zon er op schijnt bijvoorbeeld) kun je de plaat optillen en een ander droog plekje zoeken voor de zaadbommetjes.
11. Wanneer ze goed droog zijn kunnen je ze in een bak stoppen en op een koele donkere plek bewaren tot het juiste moment is aangebroken om de bommetjes te verspreiden.
12. Tip: bombardeer een balletje tot testballetje. Wanneer de buitenkant goed droog is kun je die even door midden ‘breken’ om te zien of de binnenkant ook droog genoeg is. Dat balletje kun je daarna gelijk in je eigen tuin gooien. Dan kun je ook gelijk testen hoe goed de zaden ontkiemen.

Maak jij ook zulke leuke zaadbommetjes ?

Super! Je snapt natuurlijk wel dat ik ontzettend nieuwsgierig ben naar jouw resultaat. Deel hem vooral onder het originele facebookbericht op ‘Mama Duizendpoot’, zodat ik hem makkelijk kan vinden en een ander jouw werk ook kan bewonderen. Of plaats de foto op Instagram met #mamaduizendpootcreatie.

Bewaren voor later

Vind je dit bericht leuk en wil je het graag bewaren voor later? Pin hem dan vooral op je Pinterest bord, zodat je het nog eens rustig terug kunt lezen. Maar misschien wil je dit bericht gewoon delen, bijvoorbeeld op Facebook, Instagram, Twitter of LinkdIn. Dat is natuurlijk ook helemaal prima.

Vergeet bij het delen niet een link te plaatsen naar dit bericht, zodat iedereen het verhaal en de activiteiten makkelijk kan vinden.

Diy inspiratie

Zit je nog vol met diy-kriebels? Kijk dan op de pagina ‘Mama naait’ of ‘Mama knutselt’.